باغبانی و پرورش گل و گیاه

پرورش گل و گیاه : حشره کش سم هگزاکلرو سیکلوهگزان

پرورش گل و گیاه : حشره کش سم هگزاکلرو سیکلوهگزان

سم ایزو هگزاکلرو سیکلوهگزان (Lindane(HCH))

ایزومرهای هگزاکلرو سیکلوهگزان  :   Lindane(HCH)

نام قبلی این ترکیب BHC یا بنزن هگزاکلراید بود.

 سم ایزو هگزاکلرو سیکلوهگزان (Lindane(HCH))از کلرینه کردن بنزن تحت تأثیر پرتو فرابنفش بدست می‌آید. HCH در سال ۱۸۲۵ ساخته شده و اثر حشره‌کشی ۴ ایزومر آن در سال ۱۹۱۲ شناسایی شد. در سال ۱۹۴۰ دو گروه از حشره‌شناسان فرانسوی و انگلیسی به خاصیت حشره‌کشی آن پی بردند.

گروه انگلیسی ایزومر  را که خاصیت حشره‌کشی بیشتری داشت را کشف نمود و به افتخار وندر لیندین این ایزومر لیندین نامیده شد.

 در حالت کلی ایزومرهای HCH در برابر نور، دماهای زیاد، آب داغ و اسیدها پایداری زیاد دارند ولی در محیطهای قلیایی کلر خود را از دست می‌دهند.

بنزن هگزاکلراید گامکسان، سالوکسان BHC=HCH= : ایزومرگان را لیندین می‌گویند.

لیندین همچنین دارای اسامی تجارتی گالوگاما، اگزاگاما، لیندافور، لینداگرانوکس گامکسان، گامالین، اینکسایت است.

لیندین نسبت به سایر سموم کلره خاصیت تجمعی نداشته و اثر حشره‌کشی فوق‌العاده زیادی دارد. همچنین برخلاف گامکسان بوی نامطبوع تولید نمی‌کند این ترکیب را در سال ۱۸۲۵ مایکل فاراده تحت نام BHC ساخته و نام آنرا بنزن هگزاکلراید گذاشت. تاکنون ۱۵ایزومر مختلف از آن شناخته شده است که مهمترین آنها آلفا ، بتا ، گاما ، دلتا و اپسیلون و است.

ایزومرهای مختلف از نظر نقطه ذوب، قابلیت حل شدن در حلالهای آلی و خاصیت حشره‌کشی با هم فرق دارند مثلاً ایزومر گاما در حدود ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ برابر سایر ایزومرها دارای خاصیت حشره‌کشی است. ایزومر خالص گاما لیندین نام دارد.

خاصیت حشره‌کشی آن از راه تماس یا جلد بسیار زیاد می‌باشد. فشار بخار لیندین زیاد می‌باشد بدین لحاظ از طریق تنفس نیز روی حشرات مؤثر است. به طور کلی سمومی که فشار بخار زیادی داشته باشند جزو سموم تدخینی یا تنفسی محسوب می‌شوند.

نوع تجارتی گامگسان که دارای ۱۲ـ۱۰ درصد ایزومر گاما است دارای بوی نامطبوعی می‌باشد.

گامگسان فقط روی گیاهانی که مصرف مستقیم در تغذیه انسان و دام ندارند قابل مصرف می‌باشد. حلقه سیکلو هگزان دارای دو فرم قایقی و صندلی است و فرم صندلی معمولی‌ترین فرم بوده و ثبات بیشتری دارد.

 طرز عمل لیندین

با وجود تحقیقات بسیار زیاد در مورد طرز عمل لیندین در بدن موجودات زنده اطلاعات موجود بسیار اندک است. به طور کلی این سم روی سیستم عصبی اثر می‌گذارد.

ماتسومارا در سال ۱۹۸۳ پیشنهاد کرد اثر سمی لیندین روی سلسله اعصاب ناشی از قدرت و تقلید آن از طرز عمل مولکول پیکروتاکسنین (تحریک کننده عصبی) است.

لیندین همنند مولکول پیکروتاکسنین یک مهار کننده قوی عمل GABA (گاما آمینو بوتیریک اسید) که یک ماده ضد تحریک است، می‌باشد.

نظریه ماتسومارا تاکنون رد نشده است. مولینز در سال ۱۹۵۵ گزارش نمود از ایزومرهای مختلف HCH فقط ایزومر گاما یا لیندین محرک بسیار قوی عصبی است.

مولینز ابعاد ایزومرهای مختلف HCH را اندازه‌گیری نمود و به این نتیجه رسید که تنها ایزومر گاما می‌تواند در فضا و کانالهای فرضی موجود بین مولکولهای لیپوپروتئین غشاء سلولهای عصبی قرار گرفته و تبادل عادی یونی را مختل نماید. فرضیات مولینز نیز تاکنون رد نشده است.

«مطالب پیشنهادی به شما»

درباره نویسنده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.