باغبانی و پرورش گل و گیاه

هرس و شرایط اب و هوایی مناسب گلدهی درخت پسته

هرس و شرایط اب و هوایی مناسب گلدهی درخت پسته

گلدهی درختان پسته ( flowering ):

گلدهی درخت پسته

پسته گیاهی دو پایه و گل های نر و ماده به صورت خوشه و بطور جانبی بر روی شاخه های یک ساله ظاهر می شوند.

هر خوشه حاوی تعداد زیادی گل می باشد. تولید جوانه های گل بر روی شاخه های رشد فصل جاری و گلدهی و تشکیل میوه بر روی شاخه های یک ساله می باشد.بع عبارتی گل انگیزی و اختصاصی شدن جوانه های گل ، در سال قبل از گلدهی انجام می شود.


جوانه های گل بزرگتر از جوانه های رویشی هستند و نوک آنها دارای انحناء بیشتری می باشد که در شرایط عادی به راحتی قابل تشخیص هستند.

یکی از شرایط محیطی مورد نیاز جهت توسعه و تکمیل رشد جوانه های گل ، نیاز سرمایی پسته ( تعداد ساعات دمای کمتر از ۷ درجه سانتیگراد) بین ارقام پسته اهلی متفاوت و بین ۴۵۰ تا ۱۱۰۰ ساعت (اوحدی) گزارش شده است.

در صورتی که این نیاز سرمایی تأمین نشود ، باز شدن جوانه های گل نامنظم شده و به تاخیر می افتد، همچنین باعث تولید برگ های ساده و ۲ برگچه ای ، ۴ برگچه ای و غیر نرمال و تأخیر زمان برگدهی می شود. تولید گل به صورت جانبی و امنتهایی بر روی شاخه های رشد فصل جاری ، یکی دیگر از علائم آشکار عدم تأمین نیاز سرمایی است.

شرایط آب و هوایی ، سرمای زمستانه ، رقم ، بافت خاک و شرایط تغذیه از جمله عوامل مؤثر در زمان شکوفایی ارقام می بلشد.در ارقام مختلف پسته ، درختان نر زودتر از درختان ماده به مرحله گلدهی می رسند. زمان گلدهی ارقام ماده معمولاً هم زمان با شروع رشد رویشی است.

زمان گلدهی و طول دوره گلدهی ارقام مختلف بستگی به شرایط آب و هوایی هر منطقه دارد. انتخاب ارقام نر و مادهای که زمان گلدهی یکسانی داشته باشد ، تطابق زمان گلدهی ایجاد کرده و درصد موفقیت را بالا می برد.

بطور کلی گلدهی ارقام نر حدود ۵ تا ۷ روز زودتر از ارقام ماده می باشد و زمان شکوفایی در ارقام مختلف متفاوت است.زمان گلدهی ارقام نر در شرایط آب و هوایی رفسنجان از ۵ تا ۲۵ فروردین ماه می باشد.

طول دوره گلدهی در ارقام مختلف متفاوت و بین ۳ تا ۱۲ روز است . گلدهی ارقام ماده از۷ تا ۳۰ فروردین ماه می باشد و از نظر زمان گلدهی می توان این ارقام را به سه دسته زود گل ( کله قوچی ، ایتالیایی ) ، متوسط گل ( اوحدی ، احمد آقایی ، فندقی ۴۸ ) و دیر گل ( اکبری ، جندقی ) تقسیم بندی کرد.

بنابراین با توجه به اختلاف موجود بین ارقام مختلف از نظر زمان گلدهی باید با توجه به شرایط محیطی هر منطقه رقم مناسب و تجاری برای آن منطقه را انتخاب نمود .

گرده افشانی ( pollination ):

گرده افشانی پسته به وسیله باد انجام می گیرد . با توجه به این که گل ها بدون گلبرگ هستند و جذابیتی برای حشرات مخصوصاً زنبور عسل نداشته ، ممکن است زنبور عسل برای جمع آوری گرده ، گلهای نر را لمس کند ولی در گرده افشانی نقشی ندارد.

عدم جریان هوا (باد) و آب و هوای بارانی ، شرایط نامساعدی را برای پراکندگی دانه های گرده ایجاد می نماید . همچنین بادهای شدید و طوفانی باعث خشک شدن سطح کلاله و بارندگی باعث شستشوی سطح کلاله و از بین رفتن چسبندگی ان می شود .

دوره پذیرش کلاله مادگی را حدود ۳ تا ۵ روز گزارش کرده اند که در صورت وجود شرایط محیطی مناسب و تأ مین گرده مناسب و کافی ، دانه گرده جوانه زده ، لوله رشد کرده ، وارد تخمدان می شود و پس از ترکیب با سلول تخم ، جنین را به وجود می آورد.

در صورتی که گرده افشانی انجام نگیرد ، ریزش گل اتفاق می افتد یا میوه ها پارتنوکارپ ( پوک ) می شوند . ریزش گلهای گردافشانی نشده معمولاً ظرف مدت ۴-۳ هفته پس از مرحله تمام گل انجام می شود  .

نسبت مناسب پایه های نر و ماده در یک باغ یکی از مهمترین عوامل مؤثر در گرده افشانی پسته است و رعایت نسبت یک درخت نر به ازای هر ۱۵-۱۰ درخت ماده می تواند گرده کافی و مورد نیاز را تامین نموده و مشکل کمبود گرده را برطرف نماید ( شکل شماره ۴ ). کاشت یک ردیف درختان نر عمود بر مسیر باد غالب و در حاشیه باغ می تواند علاوه بر تولید گرده مناسب و فراوان به عنوان بادشکن نیز عمل نماید .

در مناطقی که گرده کافی وجود ند ارد یا شرایط محیطی مانع از انجام گرده افشانی طبیعی می شود ، گرده افشانی مصنوعی به وسیله انسان امکان پذیر بوده که باید از گرده های مطمئن ، سالم و تازه استفاده نمود و گرده افشانی را ۲ یا ۳ مرتبه تکرار کرد.

سال آوری ( Alternate bearing ):

سال آوری به تولید محصول فراوان در یک سال و کاهش یا عدم تولید آن در سال بعد گفته می شود . اکثر درختان میوه دارای پدیده سال آوری هستند ولی مکانیسم سال آوری درختان پسته بر خلاف دیگر درختان میوه ریزش باعث کاهش محصول سال بعد می شود . اگر بر روی شاخه های یک ساله محصول زیادی وجود داشته باشد ، جوانه های گل موجود روی شاخه های رشد فصل جاری بین ماههای تیر و مرداد ریزش نموده و تنها ۵ تا ۷ درصد آنها باقی می مانند و سال آینده محصول کمی تولید خواهد شد.

زمان ریزش جوانه های گل پسته هم زمان با رشد سریع بذر میوه های موجود برروی همان شاخه است. تعداد میوه های در حال نمو با میزان ریزش جوانه گل روی رشدهای فصل جاری ارتباط مستقیم دارد (۵،۴،۲) . تحقیقات انجام شده نشان می دهد رقابت برای جذب کربو هیدرات بین میوه های در حال نمو و جوانه های گل ، عامل اصلی ریزش جوانه های گل می باشد زیرا قدرت جذب میوه های در حال نمو بیشتر از جوانه های گل است.

اگر تنک میوه قبل از دوره رشد مغز یا در طول دوره انجام شود، ریزش جوانه های گل کاهش می یابد.

عوامل مؤثر بر سال آوری، شامل : خصوصیات ژنتیکی ، نوع پایه و رقم ، سن گیاه ، محصول بیش از حد ، تغذیه و عوامل محیطی می باشند .

جهت کنترل سال آوری می توان با انتخاب ارقام و پایه های مناسب ، روش های مختلف هرس ، تغذیه مناسب ، حلقه برداری و استفاده از تنظیم کننده های رشد و مواد شیمیایی ، میزان سال آوری را کاهش و به حداقل ممکن رساند.

هرس باردهی ( Pruning ):

به منظور حذف شاخه های خشک ، آلوده و آسیب دیده ، کنترل اندازه درخت و سال آوری درختان پسته ، انجام هرس باردهی ضروری می باشد. تحقیقات انجام شده نشان می دهد هرس بهترین روش جهت کنترل سال آوری می باشد.

هرس شدید درختان پسته پس از سال پر محصول ، باعث تولید شاخه های رویشی خیلی قوی در سال کم محصول می شود که چنانچه این شاخه های قوی پس از سال کم محصول سربرداری شوند ، در سال پر محصول بعدی باعث تولید شاخه های جانبی همراه با جوانه های گل فراوان می گردند.بنابراین در سال کم محصول بعدی محصول بیشتری تولید می شود.

 

همچنین تحقیقات انجام شده نشان می دهد سرزنی درختان پسته قبل از سال کم محصول باعث ایجاد تغییراتی در رشد شاخه ، رشد تنه و بقای جوانه های گل شده که باعث کاهش سال آوری می شود و هرس سالانه درختان پسته به منظور جلوگیری و کاهش سال آوری پسته بسیار مؤثر است.

از فاکتورهای بسیار مهم در هرس ، میزان هرس ، زمان انجام هرس و شناخت کلی نسبت به ساختمان و وظایف اندامهای مختلف می باشد که هرس با آگاهی از این عوامل باید انجام گیرد.

تحقیقات انجام شده نشان می دهد هرس سربرداری درختان پسته ای که دارای رشد رویشی زیاد باعث جلوگیری از رشد بیش از حد ، شاخه زایی و ایجاد سطح میوه دهی بیشتر ، تشکیل میوه در سطح پایین تر ، کنترل اندازه درخت به منظور تسهیل عملیات داشت و کنترل سال آوری می گردد. میزان سربرداری بر حسب رقم متفاوت می باشد.

هرس سالیانه درختان بارده به منظور حذف شاخه های خشک ، مریض و آلوده لازم و ضروری است. در غیر این صورت علاوه بر اینکه این شاخه های آلوده باعث ایجاد مشکلاتی در عملیات داشت و برداشت می گردند ، باعث توسعه و شیوع بیماری های مختلف نیز می شود ، لذا در صورت عدم کنترل ، این عوامل می توانند باعث خشکیدگی تمامی قسمت هوایی درخت گردند

«مطالب پیشنهادی به شما»

درباره نویسنده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.